ناب آفريده يك طبقه از اين ويكطقبه از آن تا هفت طبقه سپس يكطبقه آتشين كه طبقه هفتم نمايان آنست برگرد آن قرار داده ، از اينرو حرارت آن بيشتر از ماه است . گفتم قربانت ماه چطور ؟ فرمود براستى خداى تبارك و تعالى ماه را از نور آتش وگاز آب آفريده يك طبق از اين و يك طبق از آن تا چون بهفتمين طبقه فوقانى رسيده برگرد آن طبقه اى از آب پوشانيده از اينرو ماه از آفتاب خنك تر گرديد . شرح - آفتاب نزد دانشمندان هيئت يونانى جسمى است اثيرى ومستدبر وذاتا نورانى در ضخامت فلك خارج مركز خود بطوريكه در دو نقطه زيرين وزبرين باد و سطح آن فلك شريك است ولى در نظر دانشمندان هيئت جديد توده بزرگى است از ماده كه مليونها بار از كره زمين ما بزرگتر است و از سرعت حركت وچرخش مواد خود هميشه در حالت ذوبان است و طوفانهائى از شعله و حرارت پديد مىكند ، آنچه تاكنون توانستند بفهمند چند طبقه است طبقه مركزى وطبقه گازى كه آن را احاطه كرده وطبقه موارد سائله وطبقه صخره اى سخت چون صخره هاى زمين وطبقه شعله هاى آتشين كه به صورت انفجارهاى سخت وطوفانى در سطح آن پديد مىشود وطبقه فسفر كه گاز مانند است واشعه پراكنده مىكند ولى از پيوست مواد آن نمايش جامه ميدهد و آنچه از عناصر تاكنون در آفتاب كشف شده . 1 - كلكيوم كه در قسمتهاى درخشنده آفتاب ميچرخد و يا در هواى جوى آن متمركز مىشود . 2 - هيدروژن كه در دامنه هاى اشعه زيرين آن نمايان است . 3 - اكسيژن كه در تارك قرص خورشيد نمايان است . 4 - صود يوم كه در تجربه ومطالعه نخستين عنصريست كه در آن كشف شد ، در اين رو به طبقات كره آفتاب را هفت شمرده يكطبقه آب خالص كه ظاهرا همان هيدروژن است و يكطبقه نور آتش كه شامل عناصر ديگريست بعلاوه از نور كه از نظر طبيعى خودش عنصر سائلى است مانند كالوريك كه حرارت بدان تفسير شده يا تشعشع جسم نوردهنده است و به همين جهت گفته اند در هر ثانيه چهار مليون تن از حجم وثقل اين كره بزرگ كم مىشود وبتدريج نشاط آن در نقصان است و در نتيجه پس از هزار ها بكله مليونها سال مانند حبه ذغالى كه آتش گرفته و كم كم محترق مىشود تافانى ميگردد و جز اندكى خاكستر از آن نميماند تاريك وفسرده و سرد مىشود و در نتيجه متلاشى ميگردد وفرموده قرآن اذا الشمس كورت محقق ميگردد و در هر صورت مفاد خبر اينستكه ماده كلى كره خورشيد همان گاز هيدروژن است و از آن طبقه نورى مخلوط بعناصر ديگر توليد مىشود كه از آن بنور آتش تعبير شده زيرا شعله آتش همان گاز ازت است كه داراى حرارت ومخلوط بامواد وعناصر ديگر بست و سپس تبديل بگاز هيدروژن مىشود و دوباره توليد نور مىكند تا در بار هفتم كه نور آن ديگر تبديل بهيدروژن نميشود بلكه تشكيل اتمسفر ميدهد واشعه پراكند مىكند و اما ماه